ÖZLÜ SÖZLERDE İNSAN Atıf ÖZGEN

 / MAKALELER-ŞİİRLER

ÖZLÜ SÖZLERDE İNSAN
Atıf ÖZGEN (*)
 
Güzel, anlamlı ve özlü sözler için Hazreti Süleyman’ın şöyle söylediği rivayet edilir: ‘Bir petekten damla damla sızan bala benzer. İnsan ruhuna tat verir.,
Antik dönem Yunan filozofu Aristo’da; ‘ Sözün en güzeli, söyleyenin doğru olarak söylediği, dinleyenin de yararlandığı sözdür., der.
Özlü sözler; insanın yaşamı süresince karşılaştığı acı veya tatlı olayların ruhunda bıraktığı izlerin dışa yansımasıdır.
İnsanlık tarihi bize çok sayıda düşünür, bilim insanı, kanaat önderi ve devlet adamlarının özlü sözlerini miras olarak bırakmış bu sözler insanlığa mal olmuştur.
Kalbin süzgecinden geçen özlü sözlerin insanlığın ortak malı olması, tüm insanlığın düşüncelerine tercüman olmasından kaynaklanmaktadır.
Günümüze kadar ulaşan bu güzel ve anlamlı sözler, insan yaşamına ışık tutuyor; yetişmekte olan yeni nesillere rehber oluyor.
Özlü sözler bir bakıma bilimin ve felsefi düşüncenin de ilgi alanına girmiş, günümüz yazarlarının da her fırsatta kullandığı sözler arasında yer almıştır.
Ruhumuzu aydınlatan, içimizi karartmaktan kurtaran, bize cesaret ve mutluluk veren bu anlamlı sözler; insanın yaşamında karşı karşıya kaldığı olaylara felsefi bir bakış açısı getirmektedir.
Türk toplumu olarak; Mevlana, Yunus Emre, Hacı Bektaş-ı Veli, Nasrettin Hoca gibi çok sayıda ozan ve şaire sahip olmamız ortak kültürel mirasımıza binlerce özlü söz katmıştır.
Hayatımıza ışık tutan bu anlamlı ve güzel sözleri değişik açılardan ifade ettikleri anlam dikkate alınarak tasnif edebiliriz.
Sevgi, saygı, hoşgörü, merhamet ve adalet gibi insani değerlerimizin önemini vurgulayan özlü sözler yanında, insan yaşamının dönemlerine yönelik de çok sayıda özlü söz dağarcığına sahip bulunmaktayız.
Mevlana’nın ‘Hamdım, piştim, yandım, sözüyle; İslam felsefesi düşünürlerinden Bişr-i Hafi’nin ‘ Dün öldü, bugün can veriyor, yarın ise doğmadı. Zamanınızı bu açıdan görün ve faydalı işler yapın, sözü insan yaşamını bütün olarak değerlendiren bir içeriğe sahiptir.
İnsan değerli bir varlıktır. Yüce Allah (C.C) insanı eşref-i mahlukat olarak en güzel biçim ve şekilde yaratmıştır.
İnsan; doğar, büyür, gelişir, olgunlaşır ve ölür. Bu yaşam sürecini biz; gelişme, olgunlaşma ve bilgeleşme olarak da tasnif edebiliriz.
Gelişme; çocukluk ve gençlik dönemini, olgunlaşma ve yetişkinlik orta yaşı, bilgeleşme ise insanın yaşlılık dönemine karşılık gelmektedir.
 
BÜYÜME VE GELİŞME
 
İnsanın büyüme ve gelişme dönemi; ailesinin yanında geçirdiği dönemdir. Bu dönemde genellikle anne ve babamızı rol model olarak alırız.
Eğitim ve öğrenime başladığımız okul safhasında geçen dönemde, öğretmenlerimizin yaşam felsefesinden etkilendiğimiz dönemdir.
Büyüme ve gençlik dönemi, insanın kendisini kuvvetli ve zinde hissettiği, adeta dünyaya meydan okuduğu bir dönemdir. Bu dönemde yetişen gençlere örnek olmak ve yapıcı nasihat ta bulunmak elzemdir.
Aşağıdaki özlü sözlerde yetişmekte olan gençler için ünlü düşünür ve kanaat önderlerinin akıl süzgecinden geçmiş sözlerini okuyacaksınız:
• İnsanın tüm evrende kesin olarak düzeltebileceği tek bir şey vardır oda kendisi…(Aldous Huxley)
• Yarınlar yorgun ve bezgin kimselere değil, rahatını terk edebilen gayretli insanlara aittir.(Marcus Tullius Cicero)
• Herkes insanlığı değiştirmeyi düşünür, ama hiç kimse önce kendini değiştirmeyi düşünmez.(Tolstoy)
• Hayatın en büyük trajedisi, çok çabuk yaşlanmamız ama çok geç akıllanmamızdır. ( Benjamin Franklin)
• Dünya, bir okuldur; orada herkes hayatı boyunca öğrencilikten kurtulamaz.(Charles Wagner)
• Kendin ol, öbür kişiliklerin hepsinin zaten sahibi var. (Oscar Wilde)
• Geçmişi değiştiremezsin ama gelecek daha avuçlarının içindedir. (Hugh White)
• Allah seni özgür yaratmışken başkasının kölesi olma. (Hz. Ali)
• Ben gelecekle ilgilenirim; çünkü yaşamımın kalanını orada tüketeceğim. ( Charles S. Ketterip)
 
YETİŞKİNLİK VE OLGUNLAŞMA
 
Çocukluk ve gençlik döneminin geride kaldığı, insanın ebeveynlerinden ayrılıp kendi öz ailesini kurduğu dönem yetişkinlik ve olgunlaşma dönemidir.
Bu dönemde insan hatalarıyla yüzleşmiş, gençliğin heyecan ve dinamizmini geride bırakmış anne veya baba olmanın heyecanını yaşamaya başlamıştır.
Aşağıdaki özlü sözlerde insanın bu dönemine ışık tutan bir özellik arz etmektedir:
 Olgun insan, güzel söz söylemesini bilen insan değil, söylediğini yapan ve yapabileceğini söyleyen insandır. (Konfüçyüs)
 İnsanlar yaşlanınca değil, yaşayarak olgunlaşır. (Peyami Safa)
 İnsanlar tecrübeleri nispetinde değil, tecrübelerinden aldıkları dersler nispetinde olgundur. (Bernard Shaw)
   Hayatta zor olan iki şey vardır: Birincisi insanın kendisine iyi bir ad sağlaması, ikincisi de bu adı sürdürmesidir. (Robert Schumann)
 Hayatta her şeyini bir kişiye bağlama; çünkü onu kaybedersen her şeyini kaybedersin. (Can Yücel)
 
YAŞLILIK VE BİLGELEŞME
 
Yaşlılık, insanın tecrübe ve deneyimlerinden ders çıkardığı; saç ve sakalının iyice ağardığı artık geçmişiyle baş başa kaldığı ömür diliminde sonbahar veya bir bakıma kışa girdiği dönemdir.
Yaşadıklarından ders çıkaran, çalışma azmini sürdüren, gayretli ve hedefi olan insanlar için bu dönem aksine her şeyin bittiği dönem değildir.
Yaşı ilerlemiş insanlar için bu dönem; bilgeleşmiş, çevresine ışık veren, tecrübe ve deneyimlerinden yararlanılan bir birey olmanın hazzına ulaşıldığı bir dönemdir.
Aşağıdaki özlü sözlerde bilge bir insanın özellikleri yansıtılmaktadır:
• Hiç kimse yalnız birkaç yıl fazla yaşamış olmakla ihtiyarlamaz. İnsanları ihtiyarlatan ideallerinin gömülmesidir. (Samuell Ullman)
• Yaşlılık, bilgisiz insan için kış, bilgili insan için hasat mevsimidir.(Anonim)
• İnsanlar başaklara benzerler, içleri boşken başları havadadır, içleri doldukça eğilirler. (Monteigne)
• Herkes kaçınılmaz olarak kendi hayat hikayesinin kahramanıdır. (John Barth)
• Dünyada sahip olduklarınız, hayatınız sona erdiği gün başkalarının olacaktır, ama; kim olduğunuz sonsuza kadar sizin olacaktır. (Henry Van Dyke)
 
(*) İnsani Değerler Derneği Kurucu ve Yönetim Kurulu Üyesi
e-mail: ozgenatif@gmail.com 

 Okunma Sayısı : 115         19 Haziran 2020

Yorumlar

Yorum Yap

Adınız Soyadınız

Girilecek rakam : 949086

Lütfen yukarıdaki rakamları yazınız.